Słowniczek skrótów

VAT, CIT, KRS, PESEL, mObywatel i inne skróty, które spotkasz, prowadząc firmę w Polsce. Krótko i prostymi słowami. Stan: październik 2026.

B

BDOBaza danych o produktach, opakowaniach i odpadach: Rejestr firm, które wprowadzają opakowania lub wytwarzają odpady.
Biała listaWykaz podatników VAT: Publiczna lista firm z numerami kont. Przelew powyżej 15 000 zł na konto spoza listy odbiera prawo do kosztu.
BIPBiuletyn Informacji Publicznej: Oficjalne strony urzędów z uchwałami, np. stawkami podatku od nieruchomości.

CEIDGCentralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej: Rejestr jednoosobowych firm i wspólników spółek cywilnych. Wpis jest bezpłatny.
CITPodatek dochodowy od osób prawnych: Podatek od zysku spółek: 19% albo 9% dla małych podatników. Więcej
CRBRCentralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych: Rejestr osób, które faktycznie kontrolują spółkę. Zgłoszenie w 14 dni od wpisu do KRS.

Dz.U.Dziennik Ustaw: Urzędowy dziennik, w którym publikuje się ustawy i rozporządzenia. Więcej

e-DoręczeniaElektroniczne doręczenia: Elektroniczny odpowiednik listu poleconego. Firmy z KRS muszą mieć adres do e-Doręczeń.
EKGEuropejski Kongres Gospodarczy: Największa konferencja biznesowa w Europie Środkowej, co roku w Katowicach.
EUR, euroWaluta strefy euro: Polska nie jest w strefie euro. Umowy i rachunki firmowe w euro są dozwolone, podatki płaci się w złotych. Więcej

GPWGiełda Papierów Wartościowych w Warszawie: Największa giełda w Europie Środkowo-Wschodniej, z rynkiem głównym i NewConnect.
GUSGłówny Urząd Statystyczny: Urząd statystyczny, nadaje też numer REGON.

IP BoxPreferencja podatkowa dla IP: 5% podatku od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, np. oprogramowania. Więcej
ISAPInternetowy System Aktów Prawnych: Baza Sejmu z tekstami wszystkich ustaw i rozporządzeń. Więcej

JPKJednolity Plik Kontrolny: Pliki elektroniczne dla urzędu skarbowego; co miesiąc JPK_VAT z deklaracją.

KASKrajowa Administracja Skarbowa: Urzędy skarbowe, izby administracji skarbowej i służba celno-skarbowa.
KISKrajowa Informacja Skarbowa: Wydaje interpretacje podatkowe i odpowiada na pytania przez infolinię. Więcej
KNFKomisja Nadzoru Finansowego: Nadzór nad bankami, ubezpieczycielami, rynkiem kapitałowym i fintechami.
KRSKrajowy Rejestr Sądowy: Rejestr spółek, fundacji i stowarzyszeń. Wpisy tylko elektronicznie. Więcej
KSeFKrajowy System e-Faktur: Państwowy system faktur elektronicznych, obowiązkowy od 2026 r. Więcej
KSHKodeks spółek handlowych: Ustawa o spółkach: formy, kapitał, organy, odpowiedzialność. Więcej
KWKsięga wieczysta: Publiczny rejestr nieruchomości: właściciel, hipoteki, obciążenia. Do sprawdzenia online.

mObywatelAplikacja i serwis państwowy: Cyfrowe dokumenty i sprawy urzędowe w telefonie. Wymaga numeru PESEL. Więcej
MFMinisterstwo Finansów: Przygotowuje przepisy podatkowe i ogłasza m.in. górne stawki podatków lokalnych.
MPPMechanizm podzielonej płatności (split payment): Obowiązkowy przy fakturach powyżej 15 000 zł brutto na towary z listy wrażliwych. Więcej
MSWiAMinisterstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji: Wydaje m.in. zezwolenia na zakup nieruchomości przez cudzoziemców spoza EOG.
MSZMinisterstwo Spraw Zagranicznych: Prowadzi ambasady i konsulaty, wydaje wizy, legalizuje dokumenty. Więcej

NBPNarodowy Bank Polski: Bank centralny: emituje złotego i publikuje kursy średnie walut. Więcej
NFZNarodowy Fundusz Zdrowia: Publiczne ubezpieczenie zdrowotne finansowane składką zdrowotną.
NIPNumer identyfikacji podatkowej: Numer firmy w urzędzie skarbowym. Spółka dostaje go razem z wpisem do KRS.

PCCPodatek od czynności cywilnoprawnych: Podatek od umów bez VAT, np. 2% przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego. Więcej
PESELPowszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności: Numer osoby w rejestrze państwowym. Cudzoziemiec może dostać go na wniosek.
PITPodatek dochodowy od osób fizycznych: Skala 12% i 32%, liniowy 19% albo ryczałt dla przedsiębiorców. Więcej
PLN, złotyWaluta Polski: Złoty (1 zł = 100 groszy), emitowany przez NBP. Kurs płynny. Więcej
PPKPracownicze Plany Kapitałowe: Dobrowolne oszczędzanie na emeryturę; pracodawca dopłaca min. 1,5% pensji.
Profil zaufanyBezpłatny podpis elektroniczny: Pozwala podpisywać dokumenty dla urzędów, m.in. zakładać spółkę przez S24. Więcej
PSAProsta spółka akcyjna: Spółka dla startupów: kapitał od 1 zł, akcje za pracę lub know-how. Więcej
PSIPolska Strefa Inwestycji: Zwolnienie z CIT na 10–15 lat dla nowych inwestycji spełniających kryteria.

REGONRejestr gospodarki narodowej: Numer statystyczny firmy z rejestru GUS, nadawany automatycznie.
RODOOgólne rozporządzenie o ochronie danych (GDPR): Zasady przetwarzania danych osobowych w całej UE.

S.A.Spółka akcyjna: Spółka dla dużych firm i giełdy, kapitał min. 100 000 zł. Więcej
S24Rejestracja spółki online: System do założenia sp. z o.o. przez internet na wzorcu umowy. Więcej
SejmIzba niższa parlamentu: 460 posłów wybieranych na 4 lata. Uchwala ustawy. Więcej
SenatIzba wyższa parlamentu: 100 senatorów. Może poprawić albo odrzucić ustawę Sejmu. Więcej
Sp. z o.o.Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: Najpopularniejsza forma spółki, kapitał min. 5 000 zł. Więcej

UDSCUrząd do Spraw Cudzoziemców: Prowadzi sprawy cudzoziemców w drugiej instancji i ochronę międzynarodową.
UEUnia Europejska: Polska jest członkiem od 1 maja 2004 r., a od 2007 r. jest w strefie Schengen. Więcej
UOKiKUrząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów: Zgody na koncentracje (przejęcia) i ochrona konsumentów.